Linux Çekirdeği ve Linux Dağıtımları Hakkında Genel Bilgiler

Bu yazıda Linux çekirdeği hakkında genel bilgiler anlatılmaktadır. Aynı zamanda Linux çekirdeğiyle oluşturulmuş işletim sistemlerinden de söz edilmektedir.

Linux, ilk olarak 1991 yılında Linus Torvalds tarafından geliştirilen bir işletim sistemi çekirdeğidir. Linux, Linus Torvalds’ın 1991 yılında Helsinki Üniversitesi’nde öğrenciyken UNIX benzeri ücretsiz bir işletim sistemi yazmak için geliştirmiştir. O zamanlarda ücretsiz bir işletim sistemi yoktu. Bu çalışmasını duyurması ve yayınlamasıyla birçok geliştirici Linux çekirdeğini geliştirmiştir ve Linux, günümüzde geliştirilmeye devam etmektedir. Günümüzde Linux çekirdeği, Linux Vakfı tarafından geliştirilmektedir. Linux, GNU GPL 2. Sürüm lisansı altında dağıtılmaktadır. Linux, günümüzde gömülü sistemlerden, süper bilgisayarlara kadar olan geniş yelpazede kullanılmaktadır. Linux çekirdeği, derlenmesi öncesinde yapılandırmalarla birçok bilgisayar ortamına uyarlanabilir.

Linux çekirdeğinin ismi Linus Torvalds’tan gelmektedır. Linus Torvalds, başlangıçta “Nerds” ya da “Freax” isimlerini düşünmüşse de Linux ismi önerilmiş ve Linux ismi kullanılmaktadır.

Linux çekirdeği, güvenli ve hızlıdır. Birçok yazılım Linux için uyarlanmıştır.

Linux çekirdeği, her ne kadar kaynağı açık olsa da bazı sahipli aygıtlar için kod şaşırtmacası içeren sürücüler de vardır. Bu sürücüler de GNU GPL 2. Sürüm lisansı altında da olsa başkalarının anlayamayacağı biçimde ikili veri olarak kodlanmışlardır. Bazı geliştiriciler, bu kod şaşırtmacası içeren sürücülere tepki göstermektedir. Bu sürücülere tepki olarak Özgür Yazılım Vakfı tarafından Linux-libre çekirdeği oluşturulmuştur. Bu çekirdekte kod şaşırtmacası içeren sürücüler yer almamaktadır ve bazı sahipli aygıtlar için bazı kod şaşırtmacası olan aygıt sürücülerinin bazıları yoktur ve bazıları herkes tarafından anlaşılacak şekilde değiştirilmiştir.

Linux çekirdeğini kullanan birçok işletim sistemi geliştirilmiştir. Linux çekirdeğini kullanan işletim sistemlerine “Linux Dağıtımları” denilmektedir. Linux dağıtımlarına örnek olarak Arch, CentOS, Debian, Devuan, Fedora, Manjaro, Mint, openSUSE, Pardus, Red Hat Enterprise, Solus, Suse Linux Enterprise Desktop, SUSE Linux Enterprise Server, Ubuntu örnek verilebilir. Bir Linux dağıtımı diğerinden farklı bir amaçlı geliştirilmiş olabilir. Örneğin, bir Linux dağıtımı kişisel bilgisayarlar için geliştirilmiş olabilir ve başka bir Linux dağıtımı sunucular için geliştirilmiş olabilir.

Resim 1. XFCE Masasütünü Barındıran Manjaro’nun Bir Ekran Görüntüsü
Resim 2. GNOME Masaüstünü Barındıran Debian’ın Bir Ekran Görüntüsü

Birçok Linux dağıtımının olması birçok seçeneği birlikte getirmiştir. Çok kısıtı mikrodenetleyicilerden çok güçlü süper bilgisayarlara kadar geniş bir yelpaze söz konusudur. Ancak, Linux dağıtımları için birçok ölçüte göre tam bir standart belirlenememiş olması birçok Linux dağıtımı pek kararlı değildir. Bundan dolayı, Linux dağıtımı seçerken seçici olmak gerekir.

Linux dağıtımlarının pek tutulamamasının bir nedeni tam bir standart olmayışıdır. Bir başka nedense Linux dağıtımlarının çoğunu kullanmak zordur. Ancak, Microsoft Windows ve macOS sistemlerinin kullanımı kolaydır.

Linux dağıtımı seçmeden önce detaylı bir araştırma yapmak gerekir. Linux dağıtımı kurulacak donanımı iyi bilmek gerekir. Seçtiğiniz bir Linux dağıtımı hakkında da araştırma yapmanız gerekir. Pardus gibi Linux dağıtımları çok kararlıdır.

Çok kaliteli bir Linux dağıtımı kullanıyorsanız, Microsoft Windows sistemleri gibi sistemlerden daha yüksek başarım ve daha çok enerji tasarrufu elde edebilirsiniz.

Kaynaklar

  • Arch Linux; İnternet Adresi: https://www.archlinux.org/
  • CentOS; İnternet Adresi: https://www.centos.org/
  • Debian; İnternet Adresi: https://www.debian.org/
  • Devuan; İnternet Adresi: https://devuan.org/
  • Distrowatch; İntenret Adresi: https://distrowatch.com/
  • Fedora; İnternet Adresi: https://getfedora.org/
  • Linux; İnternet Adresi: https://www.linux.com/
  • Linux-libre; İnternet Adresi: https://www.fsfla.org/ikiwiki/selibre/linux-libre/
  • Linux Mint; İnternet Adresi: https://linuxmint.com/
  • macOS; İnternet Adresi: https://www.apple.com/macos
  • Manjaro; İnternet Adresi: https://manjaro.org/
  • Microsoft Windows; İnternet Adresi: http://windows.microsoft.com/
  • openSUSE; İnternet Adresi: https://www.opensuse.org/
  • Pardus; İnternet Adresi: https://www.pardus.org.tr/
  • Red Hat Enterprise; İnternet Adresi: https://www.redhat.com/en/technologies/linux-platforms/enterprise-linux/
  • Solus; İnternet Adresi: https://getsol.us/home/
  • SUSE Linux Enterprise Desktop; İnternet Adresi: https://www.suse.com/products/desktop/
  • SUSE Linux Enterprise Server; İnternet Adresi: https://www.suse.com/products/server/
  • The Linux Documentation Project; İnternet Adresi: http://www.tldp.org/
  • Ubuntu; İnternet Adresi: https://ubuntu.com/

Not

Bu yazıda adı geçen markalar sahiplerinin ticari markalarıdır.